Azərbaycan dövlətinin formalaşmasında və gələcəyinin qurulmasında mühüm rol oynamış, gəncliyə hər zaman xüsusi diqqət və qayğı ilə yanaşmış Heydər Əliyevin gənclər siyasətindən danışacağam. Ulu Öndərin bu sahədə yaratdığı model yalnız bir dövrün uğuru deyil, hazırda da ölkəmizin gənclərinə yol göstərən, onların inkişafına xidmət edən çoxşaxəli, sistemli və dərin bir siyasətdir. Bu mövzunu təqdim edərkən təkcə faktlara yox, həm də müxtəlif yanaşmalara, keçirilmiş müsabiqələrə, yarışlara, xronoloji hadisələrə və Heydər Əliyevin öz çıxışlarında vurğuladığı fikirlərə əsaslanacağam.
Heydər Əliyev dəfələrlə qeyd edirdi ki, “Azərbaycanın gələcəyi məhz gənclərin əlindədir.” Bu cümlə onun dövlət idarəçiliyində gənclərə verdiyi ən yüksək dəyərin ifadəsi idi. O bildirirdi ki, savadlı, hazırlıqlı, vətənpərvər və sağlam düşüncəli gənclər olmadan dövlətin inkişafını davam etdirmək mümkün deyil. Ulu Öndər üçün gənc təkcə yaş qrupu deyildi; o, dövlətin gələcək yükünü daşıyan ən mühüm qüvvə idi.
Onun gənclər siyasəti geniş tədqiqatçılar tərəfindən müxtəlif bucaqlardan dəyərləndirilir. Bəzi mütəxəssislər təhsilin inkişafını əsas prioritet kimi göstərirlər. Bu illərdə yüzlərlə məktəb tikildi və yenidən quruldu, təhsil müəssisələrində islahatlar aparıldı, xaricdə təhsilin gələcək proqramları üçün ilkin baza yaradıldı. Digər yanaşma Heydər Əliyevin idmana və sağlam həyat tərzinə verdiyi xüsusi önəmi ön plana çıxarır. Onun təşəbbüsü ilə ölkənin bütün bölgələrində Olimpiya idman kompleksləri inşa olundu və gənclər beynəlxalq yarışlarda iştirak etmək üçün daha geniş imkanlar əldə etdi. Üçüncü yanaşma isə onu göstərir ki, Heydər Əliyev gənclərin ictimai-siyasi fəallığını gücləndirməyi hər şeydən vacib sayırdı: gənclər təşkilatları yarandı, könüllülük hərəkatı inkişaf etdi, dövlət idarəçiliyinə gənclərin cəlbi gücləndi.
Bütün bu müxtəlif yanaşmaların hamısını birləşdirən mənzərə odur ki, Heydər Əliyev gənci yalnız bir istiqamətdə deyil, hərtərəfli inkişaf edən bir şəxsiyyət kimi görürdü. Bu siyasət sadəcə bir proqram deyil, gələcəyi düşünülmüş, planlaşdırılmış və addım-addım həyata keçirilmiş bir strategiya idi.
Bu strategiyanın həyata keçirilməsinin ən bariz nümunələrindən biri 1994–2003-cü illərdə keçirilən genişmiqyaslı müsabiqələr, yarışlar və forumlardır. Ulu Öndərin ölkəyə rəhbərliyi dövründə gənclər üçün onlarla müxtəlif tədbir təşkil olunurdu. Məsələn, “Ən yaxşı gənc” müsabiqəsi, gənclər arasında intellekt yarışları, “İlin istedadlı gənci” mükafatı, məktəblilər və tələbələr arasında bilik olimpiadaları, debat turnirləri, elm və mədəniyyət festivalları xüsusi qeyd olunmalıdır. Bu yarışlar təkcə gənclərin bilik və bacarıqlarını yoxlamırdı — onlar gənclərə öz potensiallarını ortaya qoymaq üçün platforma yaradırdı.
1996-cı ildə keçirilən “I Ümumrespublika Gənclər Forumu” Azərbaycan gənclər hərəkatının dönüş nöqtəsi oldu. Bu forumun nəticələrinə əsasən Heydər Əliyev gənclərin fikirlərinə xüsusi önəm verilməli olduğunu bildirdi və 2 fevral tarixini Azərbaycan Gəncləri Günü elan etdi. Bu qərar gənclərə dövlət səviyyəsində göstərilən ən böyük etimadın simvolu idi. Sonrakı illərdə isə gənclər üçün ardıcıl olaraq yeni proqramlar, təlimlər, müsabiqələr və seminarlar təşkil edilməyə başladı.
Ulu Öndərin çıxışları gənclərə həm motivasiya verir, həm də istiqamət göstərirdi. O, bir nitqində bildirmişdi: “Bizim gənclərimiz dünyanın hər yerində Azərbaycanı təmsil etməlidirlər. Onların biliyi, davranışı, mədəniyyəti dövlətimizi tanıdır.” Bu sözlər həm məqsəd, həm də məsuliyyət idi. Gənclərin öz üzərinə düşən rolu dərk etməsi və dövlətçilik ideyasına bağlılıq məhz bu nitqlərin təsiri ilə gücləndi.
Təhsil sahəsində onun rəhbərliyi ilə yüzlərlə müasir məktəb istifadəyə verildi, ali təhsildə islahatlar aparıldı, gənclərin elmi potensialını artıran layihələr həyata keçirildi. Bir çox yarışlar — məktəblilərarası fənn olimpiadaları, “Gələcəyin alimi” müsabiqələri, gənclərin elmi konfransları həmin dövrdə artıq ənənəyə çevrilmişdi. Bu tədbirlər yalnız bilik yox, həm də yaradıcılıq və problem həll etmə bacarığını inkişaf etdirirdi.
İdman sahəsində həyata keçirilən layihələr də gənclər üçün yeni fürsətlər yaratdı. Müxtəlif şəhərlərdə tikilən Olimpiya kompleksləri, idman məktəbləri, gənclər arasında respublika çempionatları, beynəlxalq yarışlara hazırlıq mərkəzləri gənclərin idmanla məşğul olmasını daha əlçatan etdi. Bu siyasət nəticəsində həmin illərdə Azərbaycan idmançıları beynəlxalq arenada parlaq nəticələrlə çıxış etməyə başladılar.
Gənclərin sosial fəallığının artırılması da bu siyasətin mühüm hissəsi idi. Gənclər təşkilatları genişləndirildi, yeni könüllü təşəbbüslər yarandı, minlərlə gənc sosial layihələrdə aktiv iştirak etməyə başladı. Bütün bunlar gənclərin öz cəmiyyətinə daha sıx bağlı olmasına və dövlətçilik ruhunun möhkəmlənməsinə gətirib çıxardı.
Bu gün isə Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi gənclər siyasəti daha da genişləndirilmiş şəkildə onun varisi Prezident İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilir. İlham Əliyev bildirib ki, “Gənclərin inkişafına qoyulan sərmayə Azərbaycanın gələcəyinə qoyulan sərmayədir.” Onun dövründə gənclər üçün tamamilə yeni imkanlar açılıb: “2007–2015 Xaricdə Təhsil Proqramı”, “Azərbaycan Gənclər Fondu”, “ASAN Könüllüləri”, “DOST Könüllüləri”, startap müsabiqələri, innovasiya layihələri, “Gənclər ili” təşəbbüsü, yüzlərlə təqaüd proqramı, gənclərin beynəlxalq forumlarda, olimpiadalarda, yarışlarda iştirakı bu siyasətin müasir mərhələdə daha geniş miqyasda davam etdiyini göstərir.
Beləliklə, Heydər Əliyevin yaratdığı gənclər siyasəti sadəcə bir dövrün fəaliyyəti deyil — bu gün də ölkəmizin inkişaf modelinin əsas hissəsidir. Bu siyasət bizi daha savadlı, daha yaradıcı, daha fəal və daha məsuliyyətli bir gənclik kimi formalaşdırır. Biz – Azərbaycan gəncləri – bu siyasətin davamçılarıyıq və üzərimizə düşən ən böyük vəzifə Ulu Öndərin bizə göstərdiyi etimadı doğrultmaq, biliklə və zəhmətlə dövlətimizi daha da yüksəltməkdir.
12.12.2025
Məhəmməd Mehdizadə
Abşeron rayonu Mehdiabad qəsəbəsi 3 nömrəli tam orta ümümtəhsil məktəbi
10Ç sinif şagirdi