Azərbaycan Milli Xalça Muzeyində “Səssiz dualar – Zirə Cümə məscidində qorunan mədəni irs” sərgisi açılıb.
Fevralın 5-də Azərbaycan Milli Xalça Muzeyində “Səssiz dualar – Zirə Cümə məscidində qorunan mədəni irs” sərgisi açılıb. Tədbirdə Milli Məclisin deputatları, xarici ölkələrin səfirləri, tanınmış mədəniyyət və incəsənət xadimləri iştirak ediblər.
Muzeyin direktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi Əminə Məlikova sərgi barədə məlumat verib. O qeyd edib ki, “Səssiz dualar – Zirə Cümə məscidində qorunan mədəni irs” adlı sərgi mədəni yaddaşımızın, mənəvi dəyərlərimizin və tarixi irsimizin qorunmasına xidmət edən mühüm hadisədir. Əminə Məlikova vurğulayıb ki, Zirə Cümə məscidində unikal eksponatların mövcudluğunun şahidi olub və bu nümunələrin toplanması, qorunması, eləcə də ictimaiyyətə təqdim edilməsi mədəni irsin yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Milli Məclisin deputatı, parlamentin Mədəniyyət komitəsinin sədri Polad Bülbüloğlu çıxışında sərginin gözəl təşəbbüs və uğurlu ideya olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, məscidlərimiz və dini məkanlarımız xalqımızın və tariximizin ayrılmaz hissəsidir.
“Bu məkanlar bu gün də fəaliyyət göstərir, mənəvi həyatımızda öz yerini qoruyub saxlayır. Eyni zamanda, muzeylərimizdə, xalça sərgilərində və müxtəlif ekspozisiyalarda nümayiş olunan tarixi-mədəni irsimiz cəmiyyətimiz üçün böyük dəyər daşıyır. Bu sərgi məhz həmin iki aləmi – dini məkanla mədəni irsi bir araya gətirməsi baxımından xüsusilə əhəmiyyətlidir”, – deyə o əlavə edib.
Deputatın sözlərinə görə, bundan sonra digər muzeylər, o cümlədən Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi də bu cür sərgilərin təşkilinə daha geniş şəkildə qoşula bilər. O vurğulayıb ki, bu, həm zəruridir, həm də cəmiyyət üçün faydalıdır. Ən əsası isə məscidlərlə mədəniyyət ocaqları arasında vəhdətin yaranmasıdır ki, bu da müsbət haldır.
Milli Məclisin deputatı, Mədəniyyət komitəsinin sədr müavini Günay Əfəndiyeva çıxışında sərginin əhəmiyyətindən danışıb. O bildirib ki, maddi və qeyri-maddi mədəni irsimizin qorunması, müasir dövrdə təbliği və gələcək nəsillərə ötürülməsi Azərbaycan dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindəndir.
Günay Əfəndiyeva vurğulayıb ki, təmsil etdiyi Xəzər və Pirallahı rayonlarının ərazisində çoxsaylı mədəni, dini və tarixi abidələr mövcuddur. Onun sözlərinə görə, sərgidə təqdim olunan eksponatlar uzun illər məscidin özündə, eləcə də sakinlərin arxivlərində, evlərində, nənələrin sandıqlarında qorunub saxlanılıb. Deputat, həmçinin qeyd edib ki, Zirə Cümə məscidi qədim dini ibadət məkanlarımızdan biridir: “Məscid 2016-cı ildə Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü və dəstəyi ilə əsaslı təmir olunub. Bu məscid kiçik bir muzeyi xatırladır. Burada yalnız Azərbaycana məxsus əl sənəti nümunələri deyil, müxtəlif ölkələrdən - Özbəkistan, Türkiyə, İran, İraq, Türkmənistan gətirilmiş dəyərli eksponatlar da yer alır”, – deyə Günay Əfəndiyeva qeyd edib.
Bakı şəhəri Xəzər Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Elşən Salahov sərginin xalqımızın böyük tarixinin, yaddaşının və mədəni irsinin təcəssümü olduğunu diqqətəçatdırıb. Onun sözlərinə görə, belə təşəbbüslərə dövlət başçısı tərəfindən hər zaman xüsusi diqqət və önəm göstərilir. Bu cür layihələr cəmiyyətimizi daha da birləşdirəcək, milli-mədəni dəyərlərimizin qorunmasına və təbliğinə mühüm töhfə verəcək.
Elşən Salahov bu cür eksponatların qorunub saxlanılmasının mədəni irsimizin yaşadılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib.
Daha sonra Zirə Cümə məscidinin dini icmasının sədri Hacı Qədir Nəcəfov çıxışında məsciddə qorunan tarixi əşyaların illər boyu insanların inancına, dualarına və mənəvi həyatına şahidlik etdiyini vurğulayaraq, bu irsin qorunması və ictimaiyyətə təqdim olunması istiqamətində göstərilən diqqəti yüksək qiymətləndirib. “Biz bilirik ki, ölkəmizdə dəyərlər həssaslıqla qorunur. Əgər bir insan nənəsinin kəlağayısını, babasının papağını əmanət kimi gətirib təqdim edirsə, bu, böyük etimaddır. Bu əmanətləri möhkəm qorumaq, saxlamaq və gələcək nəsillərə ötürmək lazımdır. Çünki milli irsi qoruyanda, həmin irs də sonda səni qoruyur”, – deyə Hacı Qədir Nəcəfov qeyd edib. Onun sözlərinə görə, İrəvanda bir zamanlar Sərdar, Rəcəb Paşa, Hacı Novruzəli bəy, Sərtib xan məscidləri və digər ibadət ocaqları fəaliyyət göstərib. O bildirib ki, bu gün yeganə Göy məscid Qərbi Azərbaycanın dini-mədəni ənənələrinin yaşadılmasında xüsusi rol oynayır.
Dini icmanın sədri vurğulayıb ki, məscid təkcə ibadət yeri deyil, eyni zamanda mədəniyyətin, maarifin və tarixi irsin qorunduğu məkan, gələcək nəsillərə körpü olan mənəvi ocaqdır.
Natiqlər layihənin təşəbbüskarı Milli Məclisin deputatı, Mədəniyyət komitəsinin sədr müavini Günay Əfəndiyevaya və sərginin təşkilində əməyi olan hər kəsə təşəkkürlərini bildiriblər.
Tədbir çərçivəsində Zirə Cümə məscidi haqqında Mübariz Nağıyevin rejissoru olduğu “Tarixin əmanəti” adlı qısametrajlı film nümayiş olunub. Həmçinin “Zəfər” muğam qrupu tərəfindən milli musiqilər səsləndirilib, Şüvəlan qəsəbə Mədəniyyət Evinin “Səma” rəqs ansamblı rəqslər ifa edib.
Sonra iştirakçılar sərgi ilə tanış olublar.
Sərgidə müxtəlif dövrlərdə ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən Zirə Cümə məscidinə ianə edilmiş milli irs nümunələri nümayiş olunub. Ekspozisiyada xovlu və xovsuz xalçalar, xalça məmulatları, bədii metal, geyim və tikmə nümunələri, “Qurani-Kərim”in nüsxələri, həmçinin nadir əlyazma kitablar yer alıb. Eksponatların əksəriyyətinin yaşı bir əsrdən çoxdur və onlar azərbaycanlı sənətkarlar tərəfindən yaradılıb.
Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsi, Mədəniyyət Nazirliyi və Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən sərgi fevralın 8-dək davam edəcək.
В Азербайджанском национальном музее ковра открылась выставка
«Безмолвные молитвы: Культурное наследие, хранящееся в Зиринской Джума-мечети»
5 февраля в Азербайджанском национальном музее ковра открылась выставка «Безмолвные молитвы: Культурное наследие, хранящееся в Зиринской Джума-мечети». В мероприятии приняли участие депутаты Милли Меджлиса, послы иностранных государств, известные деятели культуры и искусства.
Директор музея, Заслуженный работник культуры Амина Меликова рассказала о выставке. Она отметила, что выставка под названием «Безмолвные молитвы: Культурное наследие, хранящееся в Зиринской Джума-мечети» является важным событием, направленным на сохранение нашей культурной памяти, духовных ценностей и исторического наследия. Амина Меликова подчеркнула, что лично убедилась в наличии в Зиринской Джума-мечети уникальных экспонатов. Она также отметила, что их сбор, сохранение и представление широкой общественности имеют особое значение с точки зрения сохранения культурного наследия и его передачи будущим поколениям.
Депутат Милли Меджлиса, председатель Комитета по культуре парламента Полад Бюльбюльоглу в своём выступлении отметил, что выставка является прекрасной инициативой и удачной идеей. Он подчеркнул, что наши мечети и религиозные святыни являются неотъемлемой частью нашего народа и нашей истории.
«Эти места продолжают функционировать и сегодня, сохраняя своё место в нашей духовной жизни. В то же время историко-культурное наследие, представленное в наших музеях, на ковровых выставках и в различных экспозициях, имеет большую ценность для нашего общества. Именно поэтому данная выставка особенно значима, поскольку она объединяет два этих мира — религиозное пространство и культурное наследие», — добавил он.
По словам депутата, в дальнейшем к организации подобных выставок смогут более широко подключиться и другие музеи, в том числе Азербайджанский национальный музей ковра. Он подчеркнул, что это не только необходимо, но и полезно для общества. Самое главное, по его словам, заключается в формировании единства между мечетями и очагами культуры, что является позитивным явлением.
Депутат Милли Меджлиса, заместитель председателя Комитета по культуре Гюнай Эфендиева в своём выступлении рассказала о значимости выставки. Она отметила, что сохранение материального и нематериального культурного наследия, его популяризация в современных условиях и передача будущим поколениям являются одними из ключевых приоритетов государственной политики Азербайджана.
Гюнай Эфендиева подчеркнула, что на территории представляемых ею Хазарского и Пираллахинского районов расположено множество культурных, религиозных и исторических памятников. По её словам, экспонаты, представленные на выставке, на протяжении многих лет хранились непосредственно в мечети, а также в личных архивах жителей — у них дома, в семейных собраниях и в бабушкиных сундуках. Депутат также отметила, что Зиринская Джума-мечеть является одним из древних религиозных культовых сооружений нашей страны: «В 2016 году мечеть была капитально отремонтирована по инициативе и при поддержке Первого вице-президента Азербайджана госпожи Мехрибан Алиевой. Эта мечеть напоминает небольшой музей. Здесь представлены не только образцы народного прикладного искусства, характерные для Азербайджана, но и ценные экспонаты, привезённые из разных стран — Узбекистана, Турции, Ирана, Ирака и Туркменистана», — отметила Гюнай Эфендиева.
Глава Исполнительной власти Хазарского района города Баку Эльшан Салахов отметил, что выставка является воплощением великой истории, памяти и культурного наследия нашего народа. По его словам, подобным инициативам со стороны главы государства всегда уделяется особое внимание и придаётся большое значение. Такие проекты будут способствовать ещё большему сплочению нашего общества и внесут важный вклад в сохранение и популяризацию наших национально-культурных ценностей.
Эльшан Салахов отметил, что сохранение подобных экспонатов имеет особое значение с точки зрения поддержания и продолжения жизни нашего культурного наследия.
Затем в своём выступлении председатель религиозной общины Зиринской Джума-мечети Гаджи Гадир Наджафов подчеркнул, что исторические предметы, хранящиеся в мечети, на протяжении многих лет были свидетелями веры людей, их молитв и духовной жизни. Он высоко оценил внимание, уделяемое сохранению этого наследия и его представлению широкой общественности. «Мы знаем, что в нашей стране ценности бережно охраняются. Если человек приносит и передаёт как реликвию кялагаи своей бабушки или папаху своего деда, это свидетельство большого доверия. Эти реликвии необходимо надёжно сохранять, беречь и передавать будущим поколениям. Потому что, охраняемое национальное наследие, в итоге хранит тебя», — отметил Гаджи Гадир Наджафов. По его словам, в Иреване в своё время действовали мечети Сардара, Раджаб-паши, Хаджи Новрузали бека, Сартиб хана и другие культовые сооружения. Он подчеркнул, что сегодня единственная Голубая мечеть играет особую роль в сохранении религиозно-культурных традиций Западного Азербайджана.
Председатель религиозной общины подчеркнул, что мечеть является не только местом поклонения, но и пространством для сохранения культуры, просвещения и исторического наследия, духовным очагом, служащим мостом к будущим поколениям.
Выступавшие выразили благодарность инициатору проекта — депутату Милли Меджлиса, заместителю председателя Комитета по культуре Гюнай Эфендиевой, а также всем, кто принял участие в организации выставки.
В рамках мероприятия был показан короткометражный фильм «Завещание истории» о Зиринской Джума-мечети, снятый режиссёром Мубаризом Нагиевым. Кроме того, прозвучали национальные музыкальные произведения в исполнении мугам-группы «Зафар», а танцевальный ансамбль «Сема» Дома культуры посёлка Шувелян представил хореографические номера.
Затем, гости ознакомились с выставкой.
На выставке представлены образцы национального наследия, подаренные Зиринской Джума-мечети в разные периоды различными людьми. Экспозиция включает ворсовые и безворсовые ковры, ковровые изделия, художественный металл, одежда и вышивка, экземпляры Корана, а также редкие рукописные книги. Большинство этих экспонатов, возраст которых составляет более ста лет, созданы азербайджанскими мастерами.
Выставка, организованная совместно Комитетом Милли Меджлиса по культуре, Министерством культуры и Азербайджанским национальным музеем ковра, продлится до 8 февраля.
XeberTıme.az
Müxbir: Aygün Oqtay